K.MARAŞ

Kahramanmaraş’ın kendine has dili! Bu kelimeler başka şehirlerde anlaşılmıyor

14 Ekim 2026 11:26

0 Yorum Yapıldı

Bağlantı kopyalandı!

Kahramanmaraş’ın kendine has dili! Bu kelimeler başka şehirlerde anlaşılmıyor

Kahramanmaraş’ta günlük hayatta kullanılan yöresel kelimeler ve anlamları merak ediliyor. “Ede”, “püsük”, “cıncık”, “süllüm” ve “bıldır” gibi Kahramanmaraş ağzına özgü sözcükler, kentin köklü kültürel mirasını ve toplumsal kimliğini yansıtıyor. İşte sadece Kahramanmaraşlıların ve şehri yakından tanıyanların anladığı Maraş ağzının en özgün sözcükleri ve anlamları.

UNESCO tescilli Edebiyat Şehri Kahramanmaraş, sadece tarihi yapıları, dondurması ve zengin mutfağıyla değil, kendine özgü konuşma biçimi ve zengin kelime hazinesiyle de dikkat çekiyor. Kentte günlük yaşamın içinde kullanılan yöresel kelimeler, Kahramanmaraşlıların iletişim alışkanlıklarını ve geçmişten günümüze taşınan kültürel değerlerini ortaya koyuyor. Özellikle yaşlı kuşakların sohbetlerinde daha sık rastlanan bu sözcükler, genç nesiller tarafından da yaşatılmaya devam ediyor.

Kahramanmaraş ağzında yer alan kelimeler kimi zaman bir eşyayı, kimi zaman bir insanı, kimi zaman da günlük hayatta karşılaşılan bir durumu anlatıyor. Kent dışında yaşayan Kahramanmaraşlıların da tutkuyla bağlı olduğu bu ifadeler, kentin yerel kimliğinin en önemli parçalarından birini oluşturuyor. Peki, Kahramanmaraş’ta hangi yöresel kelimeler öne çıkıyor ve ne anlama geliyor?

Kahramanmaraş’ta En Çok Kullanılan Yöresel Kelimeler

Kahramanmaraş’ın yerel konuşma kültüründe ve kimliğinde ilk sırada şüphesiz “Ede” (veya “Edem”) geliyor. Ağabey, erkek kardeş veya samimi bir hitap şekli olarak kullanılan bu kelime, şehrin sembolü ve dostluk simgesi haline gelmiş durumda.

Kente özgü konuşma dilinde “Püsük” kedi anlamına gelirken, “Culluk” hindi anlamında kullanılır. Cam, sırça veya göze çok hoş gelen, parlak şeyler için “Cıncık” kelimesi tercih edilir. Geçen yıl veya bir önceki sene yaşanan bir olay anlatılırken ise “Bıldır” ifadesine başvurulur.

Akrabalık ilişkilerinde hala için “Bibi” denilirken, çocuk ve bebekler için “Çağa” ifadesi kullanılır. Merdiven anlamında kullanılan “Süllüm” kelimesi de kent içi konuşmalarda en sık duyulan örnekler arasındadır. Haber vermek ise ‘Şor ver’ laf anlat anlamına gelir…

Günlük Konuşmalarda Zaman ve Durum İfadeleri

Kahramanmaraş’ta zaman kavramı anlatılırken az önce veya demin anlamında “Bayak” ya da “Debiyak” kelimeleri kullanılır. Bir olayın veya davranışın sürekli yapıldığını belirtmek için “Boyna” ifadesi öne çıkar.

Kırsal ve mahalle yaşamında patika, dar yol anlamında “Cılga” denilir. Bir kişinin aşırı gürültü ve patırtı çıkarması durumu “Cangama”, bir olayın rezilliğe dönüşmesi ve mahcup olunması durumu ise “Malamat olmak” şeklinde ifade edilir.

Mutfak ve Ev Kültürüne Ait Maraş Sözcükleri

Kahramanmaraş’ın mutfak ve ev kültürüne ait zengin dili, araç gereç isimlerine de yansımış durumdadır:

Çömçe: Çorba ve sulu yemekleri serviste kullanılan kepçe.

Sitil: Su taşımaya yarayan bakır kova veya helke.

Teşt: Çamaşır veya hamur işlerinde kullanılan büyük leğen.

Guşgana: Kulpsuz, küçük kapaklı tencere.

Hazın Damı (Hızına): Evlerde erzak ve kışlık malzemelerin saklandığı kiler.

Kahramanmaraş Ağzı Neden Önemli?

Yöresel kelimeler yalnızca bir konuşma biçimi değil; Kahramanmaraş’ın tarihini, geleneksel yaşamını ve toplumsal hafızasını yaşatan en canlı unsurlardır. Onikişubat’tan Dulkadiroğlu’na, Elbistan’dan Afşin ve Göksun’a kadar kentin farklı noktalarında kullanılan bu zengin deyim ve kelimelerin kayıt altına alınarak genç nesillere aktarılması, kültür mirasının geleceğe taşınması açısından büyük önem taşıyor.