Kahramanmaraş’ında Kız Kalesi Var

Gerek Ulusal Medyada gerek turizm alanlarında ya da tabelalarda çok rast gelinen Kız Kalesi ya da Kız Kulesi gibi Mekanlara Kahramanmaraş’ta eklendi.
Kız Kulesi İstanbul da, Kız Kalesi ise Mersin (İçel) de yer alırken Kahramanmaraş’ta da tarihçiler Kız Kalesinin olduğunu kaynaklara aktarmışlar. Kahramanmaraş’ın Elbistan’ın ilçesinde Kale altı sınırlarında yer alan Kız Kalesini Tarih Ansiklopedisinden gözlemleyelim;
KIZ KALESİ (Elbistan)
Mimari Yapı Kale, Elbistan ilçesinin Kalealtı köyünün sınırları dâhilinde bulunur. Harabe halde olan kalenin yapım tarihini bilemiyoruz, fakat Roma döneminde IV. yüzyılda inşa edildiğini düşünmekteyiz. Daha sonra yöreye 395 yılından XI. yüzyılın sonlarına kadar Bizans Devleti hâkim olmuş ve kale esas şeklini bu dönemde almış, son biçimi ise Osmanlılar zamanında verilmiştir. Yapı, Kalealtı köyünün kuzey tarafında yaklaşık 600 m yüksekliğindeki kayalık tepenin üzerine inşa edilmiştir. Yapı stratejik bakımdan önemli olan geniş ova ve geçit bölgesini kontrol altında tutmaktadır. Kız Kalesi, Kayseri’yi Çukurova’ya bağlayan askerî yol üzerinde bulunan kalelerin önemli bir halkasını oluşturmaktadır. Aynı zamanda Afşin bölgesindeki kalelerle de irtibat hâlinde olup, Elbistan’da inşa edilen en büyük kaledir. 1318 H/ 1900 M tarihli Halep Vilâyeti Salnâmesi’nde, Kız Kalesi’nin sadece isminden bahsedilerek Elbistan’da bulunduğu belirtilmiştir. Kuzey-güney doğrultusunda eğimli bir alan üzerine yapılan kale, yaklaşık 55.00 x 100.00 m ölçülerindedir. Yapının inşasında çevredeki kayalık alandan temin edilen kireç harçlı kaba yonu ve moloz taş malzeme kullanılmıştır. Kale önemli ölçüde yıkılmış olup, sadece kuzey tarafta gözetleme kulesi olarak yapılan iki burç günümüze gelmiştir. Kaleyi dört taraftan kuşa-tan yaklaşık 55.00 x 100.00 m ölçülerindeki sur duvarlarının tamamına yakını yıkılmıştır. Sadece doğu ve güney sur duvarından az bir kalıntı mevcut-tur. Kalenin içindeki mekânlar da yıkılmış olup, sadece bacı hacimlerin temel izleri dikkat çekmektedir. Mevcut kalıntılara göre kalenin yörede inşa edilen büyük kalelerden biri olduğu anlaşılmaktadır. Kalenin kuzey tarafına yerleştirilen gözetleme kulesi niteliğindeki hacim “L” biçiminde olup, yan yana iki burçtan oluşur. Kulelerin üst kısımları ile içindeki ahşap katlar yıkılmış-tır. Ana burca batı duvarında açılan kapıdan girilir. İç mekân 4.30 x 5.50 m ölçülerinde olup, güney ve doğu duvarında birer adet küçük mazgal pencere bulunmaktadır. Ana burcun kuzey tarafına bitişik olarak yapılan diğer burç ise içten 1.70 x 2.50 m boyutlarındadır.

KAYNAKÇA:1318 Tarihli Haleb Vilâyeti Salnâmesi. Mehmet ÖZKARCI, Türk Kültür Var-lıkları Envanteri: Kahramanmaraş, C.II, Ankara 2007.

Berat Daş

• ##Elbistan Kızkalesi
• ##Kahramanmaraş’ında Kız Kalesi Var
• ##Kızkalesi