Kasım ayının ekonomi karnesi

Ekonomi Gazetecileri Derneği için yapılan araştırmada, Kasım ayı ekonomi başlıkları belirlendi. Ay boyunca ekonomi dünyasının gözü doların üzerinde olurken; ihracat, vergi, istihdam ve enflasyon başlıkları, ekonomik gelişmeler arasında öne çıktı. Nafaka alan kişilerin vergi ödemesi gerektiği tartışmaları da, gündem konuları arasında yer aldı. İşte Medya Takip Merkezi’nin (MTM) hazırladığı raporun detayları…
Medya Takip Merkezi, Kasım ayı ekonomi karnesini açıkladı. Rapora göre en çok konuşulan ekonomi başlığı, geçtiğimiz aylarda olduğu gibi dolar kuru oldu. Ekonomi medyasında en sık yer alan bir diğer başlığın ise Cumhuriyet tarihindeki en yüksek rakama ulaştığı açıklanan ihracat olduğu belirlendi. Geçtiğimiz günlerde TÜİK tarafından açıklanan enflasyon rakamlarının, Kasım ayında yüzde 1.44 gerileyerek yıllık bazda yüzde 21.62 olması, ekonomi gündemindeki son gelişmelerden biri olarak kayda geçti.
Dolar fiyatlarındaki düşüş kısa sürdü
Günlük döviz kurları, vatandaşlar tarafından en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Kasım ayında düşüş gösteren dolar kuru, Aralık ayının ilk haftasında tekrar yükselmeye başladı. Dolar kurunun son iki günde yeniden yükselişe geçmesi, ağırlık olarak iki ana nedene dayandırılıyor. Bunlardan ilki, Merkez Bankası’nın faiz indirimine erken başlayacağı haberleri, diğeri ise petrol fiyatlarındaki yükseliş…

Bunun yanı sıra Merkez Bankası’nın yayınlandığı beklenti anketine göre, yıl sonu dolar kuru 5.64 TL olarak açıklandı. Bir önceki ankete göre yıl sonu dolar/TL kuru 5.99 TL olarak açıklanmıştı. Yine aynı ankete göre, yıl sonunda büyümenin 3.1 olacağı bekleniyor. MTM’nin verilerine göre Dolar, Kasım ayında da ekonomi başlıkları içerisinde en çok takip edilen konu olarak 227 bin 986 haberde yer aldı.
İhracat verilerindeki artış dikkat çekti
Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Kasım ayı geçici dış ticaret verilerine ilişkin yazılı açıklamasında, son 12 aylık ihracatın yüzde 7.8 artışla 168 milyar 77 milyon dolara çıktığını ve bu rakamın da Cumhuriyet tarihinde ulaşılan en yüksek yıllık ihracat olduğunu ifade etti. Türkiye ihracatının 12 yıldır lideri olan otomotiv endüstrisi ise Kasım ayında çifte rekora imza attı. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre Kasım ayında yüzde 5’lik artış ile 2 milyar 769 milyon dolar ihracat gerçekleştiren otomotiv sektörü, bugüne kadarki en yüksek Kasım ayı ihracatına ulaştı.
Kasımda geniş ekonomik grupların sınıflamasına göre ihracat incelendiğinde, en çok ihracat 7 milyar 115 milyon dolar ile ham madde (ara mallar) grubunda yapıldı. Bu grubu 6 milyar 404 milyon dolar ile tüketim malları ve 1 milyar 904 milyon dolar ile yatırım (sermaye) malları izledi.
En çok ithalat ise 12 milyar 269 milyon dolar ile ham madde (ara mallar) grubunda gerçekleşti. Bu grubu 2 milyar 287 milyon dolar ile yatırım (sermaye) malları ve 1 milyar 520 milyon dolar ile tüketim malları takip etti.
Kasımda en fazla ihracat yapılan ülke Almanya olurken, söz konusu dönemde en çok ithalat yapılan ülkenin ise 1 milyar 715 milyon dolarla Rusya olduğu ortaya çıktı. İhracat konusu medyada 110 bin 011 haberde, ithalat ise 49 bin 520 haberde kendine yer buldu.

Nafaka alan kişilerin vergi ödemesi gerektiği gündem konuları arasında yer aldı
Son dönemlerde biten evliliklerin ardından tarafların ödediği yüklü nafaka miktarları, konunun vergilendirme boyutunu da yeniden gündeme taşıdı. Nafakanın gelir olmasına rağmen istisnai bir duruma sahip olduğunu ve bu nedenle vergiden muaf tutulduğu bilgisini veren uzmanlar, aylık 5 asgari ücretin toplamından fazla nafaka alan kişilerin vergi ödemesi gerektiğini savunuyor. Özellikle son zamanlarda ünlü isimlerin boşanma neticesinde yüksek nafaka alımlarıyla gündemde kalan vergi konusu, Kasım ayında 93 bin 501 habere yansıdı.

2019’da istihdam seferberliği başlatılacak
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yeni bir yatırım ve istihdam seferberliği duyurusunda bulundu. 2019’a güçlü bir giriş yapılacağına yönelik açıklamalarda bulunan Erdoğan, bu konuda atılacak önemli adımlardan bazılarını şöyle sıraladı:

• Toplum yararına programlar kapsamında 70 bin kişi kamu kurumlarında işe yerleştirilecek.
• Sosyal yardım alan 180 bin kişiyi çalıştıran işverene prim desteği gelecek yıl başlayacak.
• İşveren maliyetleri aşağı çekilecek, ilave istihdama destek sürecek. Teşviklerde istihdam artışına katkı sunan yatırım alanlarına öncelik verilecek.
• Gelecek yıl 439 bin yeni istihdam yaratılacak. Yılsonuna kadar 1 milyon 250 bin kişiye iş kapısı açılacak.
  Yapılan açıklamalarla birlikte 2019 yılında istihdam konusunda beklentiler artarken, MTM’nin raporuna göre konuya ilişkin medyada 74 bin 564 haberin yer aldığı görüldü.

Enflasyon, aylık bazda düşüş eğilimi gösterdi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018 yılı Kasım ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) verilerini açıkladı. Buna göre, TÜFE, 2018 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 1,44 düştü. Böylece tüketici fiyat endeksi Haziran 2017’den bu yana ilk kez aylık bazda düşmüş oldu. Aylık enflasyon şampiyonunun ise soğan olduğu ortaya çıktı.
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, enflasyonda düşüşün güçlü bir şekilde başladığını ve bu düşüş eğiliminin süreceğini söyledi. Albayrak ayrıca Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, enflasyonda yaşanan aylık düşüşün Enflasyonla Topyekun Mücadele programının başarısını ortaya koyduğunu belirtti. Medya Takip Merkezi’nin aynı araştırmasına göre enflasyon konusunda medyada 72 bin 422 haber yer aldı.

Yunus Akgül